Mã QR Code Là Gì? Phân Loại Và Cách Tạo Mã QR Nhanh Chóng

QR Code ngày càng xuất hiện phổ biến trong thanh toán, bán hàng, quản lý sản phẩm, marketing và truy xuất thông tin. Chỉ với một thao tác quét đơn giản, người dùng có thể truy cập website, xem menu, kết nối WiFi hoặc thanh toán nhanh chóng mà không cần nhập liệu thủ công. Vậy mã QR Code là gì, có những loại nào và cách tạo QR Code miễn phí ra sao? Trong bài viết này, Mực Mã Vạch sẽ giúp bạn hiểu rõ về QR Code, cách hoạt động và hướng dẫn tạo mã QR nhanh chóng, dễ thực hiện cho cá nhân và doanh nghiệp.

1. Mã QR Code là gì? 

QR Code (viết tắt của Quick Response Code - Mã phản hồi nhanh) là một dạng mã vạch hai chiều (2D) được hiển thị dưới hình thức một ma trận các khối vuông đen trên nền trắng. Khác với mã vạch truyền thống (1D) chỉ lưu trữ được một chuỗi số ngắn, cấu trúc thông minh của QR Code cho phép mã hóa dữ liệu theo cả chiều dọc và chiều ngang. Nhờ đó, một ô QR nhỏ bé có sức chứa thông tin khổng lồ gấp hàng trăm lần mã vạch thông thường, từ đường dẫn website (URL), thông tin liên hệ, dữ liệu truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho đến tài khoản thanh toán ngân hàng.

Điểm vượt trội nhất của QR Code nằm ở tốc độ xử lý và tính tiện dụng tối đa cho người dùng. Bạn không cần đến các máy quét chuyên dụng cồng kềnh, mà chỉ với một chiếc điện thoại thông minh có camera, toàn bộ thông tin ẩn giấu sẽ được giải mã chính xác chỉ trong vòng chưa đầy 1 giây. Mã QR được nhiều doanh nghiệp hiện nay ứng dụng nhờ tốc độ xử lý và khả năng đọc dữ liệu nhanh, thân thiện với người tiêu dùng. 

>>> Xem thêm: Barcode Là Gì? Các Loại Mã Vạch Phổ Biến Và Ứng Dụng

2. Phân loại các loại mã QR 

Dựa trên nội dung được mã hoá 

Dựa trên khả năng linh hoạt và vòng đời của mã QR sau khi in ấn, mã QR được chia làm 2 loại:

• QR Tĩnh (Static QR): Mã hóa trực tiếp nội dung cố định vào trong mã (như mật khẩu Wi-Fi, văn bản, số điện thoại). Dữ liệu càng dài, mật độ ô vuông càng dày đặc, khiến camera khó quét hơn. Nhược điểm lớn nhất là không thể chỉnh sửa nội dung và không theo dõi được dữ liệu quét, thích hợp cho các thông tin mang tính vĩnh viễn.
• QR Động (Dynamic QR): Chỉ mã hóa một đường dẫn ngắn (URL rút gọn) dẫn đến trang đích của máy chủ. Nhờ cơ chế trung gian này, doanh nghiệp có thể thay đổi nội dung hiển thị bất cứ lúc nào (đổi link website, cập nhật file PDF menu, sửa thông tin sản phẩm) mà không cần phải in lại tem nhãn, bao bì. Đồng thời, QR động cho phép thu thập dữ liệu chuyên sâu: số lượt quét, thời gian, địa điểm và thiết bị quét để tối ưu chiến dịch marketing.

Dựa trên cấu trúc 

Mã QR không chỉ đa dạng về nội dung mà còn có nhiều biến thể về cấu trúc hình học. Dưới đây là 3 loại QR phân theo cấu trúc với tính năng khác nhau mà bạn có thể tìm hiểu rõ hơn để lựa chọn loại phù hợp nhu cầu sử dụng. 

Mã QR Model 1: Nền tảng nguyên bản

Mã QR Model 1 là phiên bản sơ khai đầu tiên, đặt nền móng cho toàn bộ công nghệ mã hóa ma trận 2D sau này.

• Năm ra đời: 1994 (bởi Denso Wave).
• Kích thước cấu trúc (Version): Từ Phiên bản 1 (21×21 modules) đến Phiên bản 14 (73×73 modules).
• Dung lượng lưu trữ tối đa: Số (1.167 ký tự) | Chữ & Số (707 ký tự) | Kanji/Kana (299 ký tự).
• Đặc điểm kỹ thuật chuyên sâu: Cấu trúc của Model 1 chỉ bao gồm các ô vuông định vị (Position Detection Patterns) ở 3 góc mà không có các ô căn chỉnh nhỏ (Alignment Patterns) ở giữa. Do đó, khi bề mặt in bị cong, nhăn hoặc bị quét ở một góc lệch, máy quét sẽ rất khó tự động điều chỉnh đồ hình để đọc dữ liệu. Khả năng sửa lỗi (Error Correction) của Model 1 ở mức cơ bản, dễ bị mất dấu nếu tem nhãn bị trầy xước.
• Ứng dụng thực tế: Hiện nay Model 1 rất ít khi được dùng cho các tương tác thương mại. Nó chủ yếu tồn tại trong các hệ thống quản lý kho nội bộ cũ, lưu trữ mã linh kiện ngắn gọn hoặc các tài sản cố định ít thay đổi.

Mã QR Model 2: 

Mã QR Model 2 là bước nhảy vọt về công nghệ, được cải tiến để khắc phục hoàn toàn các nhược điểm của Model 1 và trở thành tiêu chuẩn QR Code mà toàn thế giới đang quét hàng ngày.

• Năm ra đời: Khoảng 1997 - 2000 (Được chuẩn hóa quốc tế theo ISO/IEC 18004).
• Kích thước cấu trúc (Version): Từ Phiên bản 1 (21×21 modules) lên đến Phiên bản 40 (177×177 modules). Lưu ý: Model 2 ở phiên bản 1 bắt đầu từ 21×21 nhưng cấu trúc sắp xếp tối ưu hơn Model 1.
• Dung lượng lưu trữ tối đa: Số (7.089 ký tự) | Chữ & Số (4.296 ký tự) | Nhị phân/Byte (2.953 bytes) | Kanji (1.817 ký tự).
• Đặc điểm kỹ thuật chuyên sâu: Điểm cải tiến cốt lõi của Model 2 là việc bổ sung các ô căn chỉnh nhỏ (Alignment Patterns) nằm xen kẽ bên trong ma trận. Nhờ các ô này, ngay cả khi mã QR được in trên bề mặt cong (như thân chai, lon nước) hoặc bị camera quét nghiêng, thuật toán vẫn tự động "nắn thẳng" hình ảnh để đọc mượt mà. Ngoài ra, Model 2 ứng dụng thuật toán sửa lỗi Reed-Solomon với 4 cấp độ (L, M, Q, H), cho phép mã vẫn quét được ngay cả khi bị rách hoặc bẩn tới 30% diện tích.
• Ứng dụng thực tế: Là giải pháp tối ưu trong các lĩnh vực thanh toán di động (VietQR), cổng tiếp thị (Marketing QR), vé điện tử, và tem nhãn truy xuất nguồn gốc chống hàng giả toàn cầu.

Micro QR Code: Giải pháp tối ưu diện tích siêu nhỏ

Khi diện tích bề mặt sản phẩm quá nhỏ không thể đặt vừa một mã QR truyền thống, Micro QR chính là lựa chọn hàng đầu nhờ cấu trúc tinh giản tối đa.

• Năm ra đời: 2000.
• Kích thước cấu trúc (Version): Gồm 4 phiên bản từ M1 (11×11 modules) đến M4 (17×17 modules).
• Dung lượng lưu trữ tối đa: Số (35 ký tự) | Chữ & Số (21 ký tự) | Nhị phân (15 bytes) | Kanji (9 ký tự).
• Đặc điểm kỹ thuật chuyên sâu: Để tiết kiệm không gian, Micro QR chỉ giữ lại duy nhất 1 ô định vị lớn ở góc trên bên trái (thay vì 3 ô như Model 2). Chính cấu trúc này giúp vùng biên (Quiet Zone) xung quanh mã được thu hẹp lại đáng kể, cho phép nhồi nhét mã vào những khoảng trống li ti. Tuy nhiên, do kích thước quá nhỏ, nó đòi hỏi công nghệ in có độ phân giải cực cao (tối thiểu 300dpi đến 600dpi) và mực in Ribbon Resin chất lượng cao để các ô vuông không bị nhòe.
• Ứng dụng thực tế: Chuyên dụng cho ngành sản xuất linh kiện điện tử (in trên chip, bo mạch), thiết bị y tế, nhãn mác kính mắt, trang sức hoặc đóng gói vỉ thuốc.

iQR Code: Sự linh hoạt của định dạng hình chữ nhật

Nếu bạn nghĩ QR Code chỉ có dạng hình vuông thì bạn đã nhầm rồi, iQR Code là bước đột phá mang lại giải pháp bố cục hình chữ nhật đầy tính thẩm mỹ cho thiết kế bao bì.

• Năm ra đời: 2008.
• Kích thước cấu trúc: Hỗ trợ cả cấu trúc hình vuông và hình chữ nhật (chạy từ kích thước siêu nhỏ 5×5 modules cho đến các định dạng dẹt như 7×43 hoặc 13×77 modules).
• Dung lượng lưu trữ tối đa: Vượt trội hơn hẳn QR truyền thống ở cùng một mật độ diện tích, tối đa có thể lên tới 40.000 ký tự số nếu dùng cấu trúc vuông lớn nhất.
• Đặc điểm kỹ thuật chuyên sâu: iQR Code cho phép cấu hình dữ liệu dưới dạng một dải chữ nhật dài. Điều này giúp doanh nghiệp tận dụng được các khoảng trống hẹp ở rìa sản phẩm. Độ phủ mã hóa của iQR cực cao, giúp tăng dung lượng lưu trữ lên tới 80% so với mã QR thông thường có cùng kích thước đường biên, đồng thời cơ chế chống lỗi trầy xước được nâng cấp mạnh mẽ hơn.
• Ứng dụng thực tế: Ứng dụng sâu sắc trong chuỗi cung ứng, in trên tem sườn xe máy, tem quản lý vòng đời máy móc, nhãn cuộn dây điện, hoặc in dọc theo mép cạnh của các loại hộp giấy, bao bì dẹt.

Dựa trên chức năng

Dựa trên mục đích vận hành và giao thức xử lý dữ liệu, mã QR được tối ưu hóa thành các nhóm chức năng riêng biệt. Việc lựa chọn đúng loại mã chức năng sẽ giúp doanh nghiệp quản trị dữ liệu hiệu quả mà còn tối ưu cấu hình thiết bị quét và hạ tầng phần mềm đi kèm.

QR Thanh toán 

Đây là loại mã được chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn tài chính quốc tế như EMVCo hoặc chuẩn VietQR tại Việt Nam. Về mặt kỹ thuật, mã này chứa các trường dữ liệu định danh (Merchant ID), mã ngân hàng, số tài khoản và số tiền giao dịch được mã hóa theo cấu trúc bảo mật cao.

QR thanh toán được chia làm hai loại: QR tĩnh (khách hàng tự nhập số tiền) và QR động (mã sinh ra riêng cho từng đơn hàng, bao gồm sẵn số tiền cần thanh toán). Chức năng này đòi hỏi khả năng xử lý thời gian thực giữa ứng dụng ngân hàng và hệ thống lõi (Core Banking) để xác thực giao dịch tức thì, đảm bảo tính toàn vẹn và chống gian lận tài chính. 

QR thanh toán thường được tích hợp tại các máy POS, quầy thu ngân hoặc website thương mại điện tử, giúp gạch nợ hóa đơn tức thì và khớp lệnh tài chính tự động.

QR Truy xuất nguồn gốc và chống giả 

Khác với mã QR thông tin chung, QR truy xuất thường được ứng dụng theo cơ chế Serialization (mỗi sản phẩm một mã định danh duy nhất). Khi khách hàng quét mã, hệ thống sẽ truy vấn vào cơ sở dữ liệu để hiển thị toàn bộ vòng đời sản phẩm: từ nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất đến ngày xuất kho.

Trong chức năng chống giả, các chuyên gia thường tích hợp công nghệ Mã QR mã hóa. Loại mã này có một lớp dữ liệu ẩn mà máy quét thông thường không thể thấy được. Loại mã QR này thường được dán trên bao bì thực phẩm, dược phẩm hoặc hàng xa xỉ; giúp người dùng kiểm tra nguồn gốc và giúp doanh nghiệp quản lý kênh phân phối, chống tràn hàng.

QR định danh cá nhân và tiện ích 

Nhóm chức năng này phục vụ việc quản lý con người và tự động hóa các kết nối kỹ thuật số. Phổ biến nhất là mã QR trên Căn cước công dân gắn chíp, thẻ thành viên hoặc mã Check-in sự kiện.

Về mặt kỹ thuật, QR định danh thường sử dụng cấu trúc lưu trữ dữ liệu dạng vCard hoặc MeCard để điện thoại có thể tự động hiểu và lưu danh bạ mà không cần kết nối internet. Với nhóm tiện ích như QR Wi-Fi, mã chứa giao thức thiết lập cấu hình mạng giúp thiết bị tự động vượt qua bước nhập mật khẩu thủ công. Trong quản lý sự kiện, hệ thống sẽ sử dụng chức năng Single-use để ngăn chặn việc tái sử dụng vé sau khi đã được quét qua cổng kiểm soát.

QR Marketing và URL QR

Đây là loại mã phổ biến nhất trong quảng cáo, có chức năng chính là điều hướng người dùng đến một đích đến kỹ thuật số (Landing page, Video, Tải App).

Điểm cốt lõi của QR Marketing là sử dụng Mã QR động tích hợp hệ thống tracking (UTM parameters). Chức năng này cho phép doanh nghiệp đo lường chính xác hiệu quả quảng cáo: bao nhiêu người quét, thời gian nào, ở đâu và sử dụng thiết bị gì. Đặc biệt, nó cho phép thay đổi nội dung trang đích ngay cả khi mã đã được in trên hàng triệu tờ rơi hay bảng hiệu ngoài trời, giúp tiết kiệm chi phí vận hành đáng kể. 

3. Cách tạo mã QR nhanh chóng và miễn phí

Hiện nay, doanh nghiệp và cá nhân có thể tạo mã QR miễn phí chỉ trong vài phút bằng các nền tảng như Canva, QRCode Monkey, QR TIGER, GoQR.me hoặc QRCodeGen.

Cách tạo QR Code rất đơn giản:

Bước 1: Truy cập website tạo QR

Bước 2: Nhập nội dung cần mã hóa (website, số điện thoại, Facebook, WiFi…)

Bước 3: Tùy chỉnh màu sắc hoặc logo nếu cần

Bước 4: Tải QR Code về để in hoặc sử dụng online

Khi in QR lên tem nhãn hoặc bao bì sản phẩm, nên dùng file chất lượng cao và kiểm tra quét thử trước khi in hàng loạt để đảm bảo khả năng đọc mã ổn định.

4. Dấu hiệu nhận biết mã QR code không an toàn 

Không phải mã QR nào cũng an toàn. Hiện nay, nhiều đối tượng lợi dụng QR Code để dẫn người dùng đến website giả mạo, đánh cắp thông tin hoặc cài mã độc. Một số dấu hiệu nhận biết QR Code đáng ngờ gồm:

• Mã QR được dán ở nơi công cộng nhưng không có thông tin đơn vị tạo hoặc mục đích rõ ràng
• QR Code bị dán chồng lên mã cũ, lệch vị trí hoặc chất lượng in kém
• URL hiển thị sau khi quét là link lạ, link rút gọn hoặc sai tên thương hiệu
• Trang web yêu cầu nhập ngay mật khẩu, OTP, thông tin ngân hàng hoặc thẻ tín dụng
• Website sau khi quét có giao diện sơ sài, nhiều lỗi chính tả hoặc tên miền bất thường
• QR Code hứa hẹn ưu đãi “quá hấp dẫn”, nhận quà miễn phí hoặc hoàn tiền bất thường
• Sau khi quét, thiết bị tự động tải file hoặc yêu cầu cài ứng dụng lạ

Để đảm bảo an toàn, người dùng nên kiểm tra URL trước khi truy cập và chỉ quét QR Code từ nguồn uy tín hoặc thương hiệu rõ ràng.

5. Biện pháp phòng tránh và cách xử lý mã QR không an toàn 

Để hạn chế rủi ro khi quét QR Code, người dùng nên:

• Chỉ quét mã QR từ nguồn uy tín, thương hiệu hoặc đơn vị rõ ràng
• Kiểm tra trước URL hiển thị sau khi quét
• Không nhập mật khẩu, OTP hoặc thông tin ngân hàng trên website đáng ngờ
• Không tải ứng dụng hoặc file lạ từ QR Code
• Sử dụng ứng dụng quét QR có tính năng cảnh báo link độc hại
• Kiểm tra xem mã QR có bị dán đè hoặc chỉnh sửa bất thường hay không

Nếu lỡ quét phải QR Code không an toàn, cần:

• Thoát ngay khỏi website đáng ngờ
• Không cung cấp thêm thông tin cá nhân
• Đổi mật khẩu tài khoản nếu đã nhập thông tin đăng nhập
• Khóa thẻ hoặc liên hệ ngân hàng nếu nghi ngờ lộ thông tin thanh toán
• Quét virus cho thiết bị nếu đã tải file hoặc ứng dụng lạ

Việc nâng cao cảnh giác khi sử dụng QR Code sẽ giúp giảm nguy cơ bị lừa đảo hoặc đánh cắp dữ liệu cá nhân.

6. Mực Mã Vạch - Đơn vị cung cấp mực in mã vạch, QR chất lượng cao, giá tốt TPHCM

Mực Mã Vạch là đơn vị chuyên cung cấp mực in mã vạch, QR chất lượng cao tại TPHCM, đáp ứng nhu cầu in tem nhãn cho cửa hàng, kho vận, sản xuất, mỹ phẩm, thực phẩm và nhiều ngành nghề khác.

Sản phẩm tại Mực Mã Vạch đảm bảo:

• Độ bám mực tốt, quét QR nhanh và rõ nét
• Hạn chế nhòe, bong tróc khi vận chuyển hoặc bảo quản
• Đa dạng chất liệu Wax, Wax Resin, Resin
• Tương thích nhiều dòng máy in mã vạch phổ biến
• Giá sỉ cạnh tranh, hỗ trợ doanh nghiệp in số lượng lớn

Ngoài cung cấp mực in, Mực Mã Vạch còn hỗ trợ tư vấn lựa chọn ribbon mực in phù hợp với từng loại tem nhãn và nhu cầu sử dụng thực tế, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và chất lượng in ấn.

Liên hệ ngay hoặc để lại thông tin liên lạc để được tư vấn và nhận mẫu mực miễn phí! 

Địa chỉ: 96/27a Duy Tân, Phường Cầu Kiệu, TP.HCM

Hotline: 0362 474 463 hoặc 0986 039 044

Email: info@mucmavach.vn

Website: mucmavach.vn